De juiste manier om te beginnen met freelancen

Hoe begin ik met freelancen? Hoe vind ik mijn eerste klanten? Hoe verander ik dit in een fulltime carrière? Dit zijn de meest voorkomende vragen van een startende freelancer. In dit artikel tracht ik een overzicht te geven van waar je op moet letten bij het starten van je freelance carriere. 

Het zou geen verrassing moeten zijn maar de traditionele 9–5-op-een-vast-kantoor-cultuur is volledig aan het instorten en plaats aan het maken voor de een vrijere arbeidsmarkt met freelancers en losse werkplekken. Die populariteit – gecombineerd met een steeds lagere instap voor digitale beroepen en de normalisering van werken op afstand – heeft een competitieve markt gecreëerd die moeilijk is maar tegelijk ook veel kansen biedt.

Waarom wil je überhaupt freelancen?

Deze vraag mag niet worden onderschat.

Als je eenmaal de keuze maakt om te gaan freelancen, dan moet je er zeker van zijn dat je het niet doet om de verkeerde redenen. Doe het niet omdat het populair is, of omdat je denkt dat het een gemakkelijke manier is om meer geld te verdienen. Doe het niet omdat je denkt dat het betekent dat je je passie direct in een winstgevend bedrijf kunt veranderen. En kies zeker niet voor freelancen wanneer je denkt een hippe digital nomad te worden.

Je redenen kunnen zo simpel zijn als het vermijden van woon-werkverkeer of een evenwichtiger gezinsleven. Of ze kunnen voortkomen uit de wens om juist eigen baas te zijn en direct de impact te merken van je successen.

Het belang is om eerst goed inzicht te krijgen in wat je met freelancen hoopt te krijgen, en daarmee realistische verwachtingen te hebben over wat er nodig is om die doelen te bereiken.

Voorbeeld: definieer en noteer jouw 5 belangrijkste redenen om te gaan freelancen en combineer ze aan realistische zakelijke doelen op de korte en lange termijn. Ga niet blindelings op freelancen maar ga eerst voor een gedegen plan.

Waar vind ik mijn eerste klanten?

Dit is de meest gestelde vraag, en de vraag die de meeste mensen helemaal verkeerd doen als ze voor het eerst beginnen.

Om te beginnen moet je weten wie jouw ideale klanten zijn. Je kunt ze misschien niet meteen krijgen, maar je moet een duidelijk idee in je hoofd hebben van wie je probeert te bereiken, dus de beslissingen die je neemt over de klanten waarvoor je werkt, moeten je op weg helpen naar die ideale klant.

Nu zal je geregeld artikelen tegenkomen die aanmoedigen om te gaan voor de internationale freelance sites zoals Upwork, Fiverr of Toptal om jouw eerste klanten te vinden. Het lijkt misschien de gemakkelijkste manier om werk te vinden via deze grote wereldwijde marktplaatsen. Je hebt immers klanten nodig, en wanneer je voor het eerst begint, kun je je niet veroorloven om te kieskeurig te zijn, dus waarom niet gaan voor een plek met enorm veel potentiële klanten? Het enige wat je hoeft te doen is te solliciteren naar banen en zo een portfolio opbouwen, toch?

Negeer dat advies. Je zal namelijk nooit je beste klanten vinden op dit soort platform sites. Allereerst is de concurrentie moordend en nog erger je concurreert internationaal met bijvoorbeeld veel freelancers uit lage lonen landen wat het erg moeilijk maakt om je eerst klussen goedkoop aan de man te brengen. Daarbovenop komt het ratingsysteem wat zeker niet meehelpt, je zal immers eerst veel vlieguren moeten maken om een degelijk profiel op te bouwen. Er zijn veel betere manieren dan goedkope opdrachten aan te nemen om klanten te vinden en zo jouw freelancebedrijf uit te bouwen. Doelloos opdrachtjes opnemen is niet de beste manier om in Nederland reputatie opbouwen.

Kijk in plaats daarvan lokaal.

Dit is contra-intuïtief. Veel mensen gaan namelijk eerder op afstand freelancen, specifiek om met internationale klanten te werken. Maar dat betekent juist dat je concurreert met een internationale markt.

Lokale contacten zorgen voor meer vertrouwen, gemakkelijkere communicatie en minder concurrentie.

Vraag daarom eerste jouw familie, vrienden, schoolvrienden, vorige werkgevers of collega’s of zij iemand kennen die jouw diensten nodig heeft of ooit nodig kan hebben. Maak persoonlijke contacten met personen en bedrijven in jouw omgeving en leer de behoeften van hun bedrijven goed kennen.

Wanneer je voor het eerst begint, is je belangrijkste doel om ervaring op te doen. Geld verdienen – hoewel het misschien een dringende behoefte is – is een secundaire zorg voor de lange termijn. Meer ervaring en expertise zullen namelijk meer geld opleveren. Je moet je best doen om dat doel te bereiken maar bouw dus ook eerst een buffer op om jezelf wat tijd te gunnen.

En voor de duidelijkheid dit zijn niet alleen ervaring en skills wat betreft je vakgebied. Maar even belangrijk is het verbeteren van de zogeheten softskills. Hoe kom je over als een betrouwbare en professionele freelancer voor jouw klanten. Leren hoe je een klein bedrijf organiseert, hoe je goed kunt communiceren, hoe je de verwachtingen van klanten kunt managen en hoe je je tijd kunt beheren. Eigenlijk hoe je een betere professional wordt. Elk project dat je aanneemt, zal bijdragen aan het verbeteren van deze skills.

Doe dit: onderzoek lokale bedrijven in jouw gemeenschap om mogelijk contact mee te maken. Want tenzij je in de middle of nowhere woont, zijn er altijd klanten in de buurt die jouw vaardigheden kunnen gebruiken, vooral als je ze goedkoop aanbiedt omdat je nog ervaring wil opdoet. Zet je daarom in je eerste marketinguitingen neer als lokaal en benaderbaar en benoem dit ook als jouw pluspunten in een acquisitiegesprek.

Moet ik gratis werken om ervaring op te doen? 

Absoluut niet. Gewoon niet doen. Nooit.

Het verbaast me hoeveel mensen je vertellen dat gratis werken een goede optie kan zijn voor je carrière. Het devalueert namelijk jouw diensten meteen vanaf het begin en geeft klanten een verkeerde indruk over wat te verwachten. Bovendien biedt het je zelden een betere kans om ervaring op te doen dan betaald werk voor een gereduceerde prijs.

Het is ook belangrijk om jezelf oprecht en eerlijk te presenteren. Als je nieuw bent hebben mensen vaak de neiging om zich groter neer te zetten dan ze werkelijk zijn. Door bijvoorbeeld te doen alsof ze een groter bedrijf zijn of vorige projecten mooier te maken dan dat ze werkelijk waren. Beweer niet dat je vaardigheden hebt die je eigenlijk niet bezit, behalve als ze misschien in een dag te leren zijn. In plaats van te liegen over je tekortkomingen kan je het beter draaien door te beginnen over je sterke punten en relevante ervaring.

Veel bedrijven hebben simpelweg niet het budget om een ervaren professional te betalen voor freelance werk van topniveau, dus zijn ze bereid om een gokje te wagen bij wat goedkopere onervaren freelancers – misschien universiteitsstudenten, net afgestudeerde of misschien iemand die van carrière is geswitched. Als je jezelf eerlijk presenteert en uitlegt dat jouw lage tarief voorkomt uit het feit dat je meer werkervaring wilt opdoen voor zulke opdrachten, zullen ze precies weten wat ze krijgen en wat ze kunnen verwachten. En wanneer je dan uiteindelijk als een echte professional presteert en  hun lage verwachtingen overtreft kan je mogelijk een langdurige klant aan je binden.

Vervolgens, terwijl je ervaring en vertrouwen opdoet met elk nieuw project, kan je herbeoordelen of een tariefverhoging te rechtvaardigen is voor een volgende opdracht.

Doe dit: onderzoek wat andere lokale freelancers in jouw regio verdienen. Onderzoek vooral freelancers in jouw branch maar die niet direct in jouw vaarwater zitten, hun uurtarief zullen ze immers toch niet graag met je delen. Hoe je jouw diensten prijst, heeft namelijk effect op hoe uw klanten de waarde ervan ervaren. Prijs jezelf op een punt dat je gerespecteerd wordt maar tegelijkertijd nog steeds een koopje bent vanwege je gebrek aan ervaring. Je tijd gratis weggeven levert helaas niets op.

Klein beginnen is ideaal

Wanneer je op dit moment een parttime- of een fulltime baan hebt of een student bent dan is dit het beste moment om te beginnen met freelancen. Direct full-time gaan freelancen is namelijk behoorlijk lastig. Het kost tijd om een klantenbestand op te bouwen, vooral als je nog niet echt een groot netwerk hebt om een beroep op te doen.

Allereerst leer zo veel mogelijk van je huidige baan of studie. Leer bijvoorbeeld meer over hoe contacten op te bouwen of hoe klanten te managen. Let goed op collega’s die andere functies bekleden want al deze informatie kan van pas komen als freelancer, een ondernemer moet immers vele taken uitvoeren waar je nooit voor opgeleid bent, zoals een grafisch  designer die opeens acquisitie moet doen. 

Een van de beste tactieken is om te starten met één klein freelance project naast je baan of study. Iets wat een paar uur tot een dag per week kost en wat zo ook is afgebakend.

Wanneer je deze volbrengt is de volgende stap om een groter project aan te nemen of een project wat meer uitdaging vraagt van jouw skills. En vraag jezelf bij elk project af wat je kan verbeteren en of het al natuurlijker aanvoelt. Want elk beetje vertrouwen en ervaring dat je opbouwt is een stap in de richting van jouw fulltime freelance carrière.

Kun jij ook goedkoop leven?

VGratis Freelance Werkeel mensen raden aan om niet te gaan freelancen tenzij je ongeveer 3-6 maanden salaris (of op zijn minst leef kosten) hebt gespaard als buffer. Een erg goed idee want zelfs de meest ervaren freelancers hebben wel eens een periode met minder werk. Wat je vooral moet voorkomen is het leven van factuur naar factuur om bijvoorbeeld je huur te kunnen betalen , dit levert stress op voordat je amper bent begonnen. Bouw daarom wat speling in om bijvoorbeeld ook niet op elke aanvraag ja te hoeven zeggen. 

Doe dit: maak een plan over hoe je langzaam wilt overstappen van je huidige positie naar het freelance leven. Kun je aan bijvoorbeeld wat klussen oppakken in de tussentijd zodat je eerst spaargeld hebt opgebouwd? Kun je jouw vaste kosten dekken voor een langere periode? 

Bouw aan relaties en een reputatie

Dit is de kern van succesvol freelancen. Zelfs als je het al jaren doet zal dit je belangrijkste focus moeten zijn.

De absolute beste manier om een duurzame, fulltime freelance carrière op te bouwen, is om professionele relaties op te bouwen met tevreden klanten die je vervolgens weer doorverwijzen naar hun vrienden en collega’s. Mond-tot-mondreclame is beste manier om goede opdrachten binnen te halen, werk dus vanaf het begin van je freelance carrière aan het opbouwen van dit soort relaties.

Dat is de reden waarom freelancen via de online platformen zo moeilijk is. De relaties die je daar namelijk aangaat, zijn vaak onpersoonlijke en daardoor is het lastig om een reputatie op te bouwen in een klantenkring. Je rating daar zal dit wel doen maar dat blijft een onpersoonlijke indicator.

Dit is ook de reden waarom lokaal werken een veel betere start is. De reputatie die je opbouwt door nauw samen te werken met bedrijven in jouw omgeving, leidt tot een vertrouwd netwerk van tevreden klanten wiens aanbeveling veel oprechter is dan die van willekeurige platform gebruikers.

Het opbouwen van een sterke reputatie is gemakkelijker dan je denkt. Het enige dat  waar je je op moet focussen is klanten zoveel mogelijk waar geven voor hun geld, bij elk project dat je doet. Want wanneer jij net dat stapje extra zet voor je klant, zullen ze die extra inspanningen opmerken en mogelijk belonen met een mooie aanbeveling bij iemand anders.

Kies dus voor klanten waarmee je werkelijk een connectie mee kan aangaan. Je wilt langdurige relaties opbouwen en niet alleen maar het werk zelf doen.

Doe dit: Denk bij elke nieuwe klant na of je er echt een goede relatie mee kan opbouwen en denk bij elke opdracht aan de vooraf geschepte verwachtingen en hoe die waar te maken. Maak op deze manier van een klant je ambassadeur. 

Denk lange termijn

Wanneer je enthousiast bent over het opbouwen van je eigen bedrijf en freelance carrière, dan is het verleidelijk om shortcuts te zoeken en enkel aan de korte termijn te denken. Want wanneer je eenmaal jouw keuze hebt gemaakt en je doelen hebt gesteld dan wil je die het liefst nog de volgende bereiken!

Alleen gaat het bij het opzetten van een succesvol freelance bedrijf toch echt over de lange termijn. Elke klant met wie je samenwerkt en elk project waarop je je richt, zou een nieuwe stap moeten zijn in de opbouw van de freelance carrière die jij je voorstelt. Bepaal daarom jouw ideale klant en een plan om uiteindelijk daar uit te komen. Bouw je vaardigeheden en reputatie stap voor stap op om hen uiteindelijk aan te trekken en hun vertrouwen te winnen.

Wees geduldig. Wees nuchter en zet je in voor elk project en voor elke klant zoals je dit hebt afgesproken. Wees vooral consistent en professioneel, uiteindelijk zullen de resultaten binnenstromen.

Gaan freelancen is een grote stap die een inzet vereist. Maar degenen die goed plannen, zullen uiteindelijk naar boven komen een echt consistente carrière neerzetten. Het kan een paar jaar duren, of het kan 10 jaar duren. Maar zelfs 10 jaar bouwen aan je eigen bedrijf is beter dan 10 jaar bouwen aan dat van iemand anders. Freelancers weten wel beter.

Reacties

Leave a Reply